Cukrzyca

U diabetyków głównymi problemami, którym może zapobiec tlenoterapia hiperbaryczna jest zwiększona podatność na nadciśnienie sprzyjające wystąpieniu miażdżycy i możliwość wystąpienia zespołu stopy cukrzycowej.

Zapobieganie miażdżycy

Cukrzyca może prowadzić do wzrostu ciśnienia chorego oraz sprzyjać wystąpieniu zaburzeń lipidowych. To one odpowiadają za blokadę procesu regeneracji śródbłonka tętnic czy uszkodzenia czynności parakrynnych płytek krwi. Do gromadzenia się tłuszczów dochodzi zazwyczaj w tętnicach dużych i średnich, takich jak naczynia kończyn dolnych, wieńcowych czy mózgowych. To prowadzi do rozwoju miażdżycy.

Badania naukowe dowodzą, że leczenie tlenem hiperbarycznym pozwala zapanować nad poziomem glukozy we krwi, ale też nad procesami sprzyjającymi rozwojowi miażdżycy. Dodatkowo, tlenoterapia hiperbaryczna redukuje gromadzenie się produktów procesu utleniania lipidów w wątrobie, frakcjach cholesterolu LDL i HDL, a także w aorcie. Naukowcy wskazują na ochronne działanie antyoksydacji, która spowalnia powstawanie zmian miażdżycowych.

Stopa cukrzycowa

Drugim problemem, z którym zmaga się wielu cukrzyków, jest zespół stopy cukrzycowej. Choroba ta objawia się powstającym  zgorzelem, który na początku zabarwia opuszek palucha na siny kolor. Następnie zajmuje coraz większy obszar atakując tkanki całej stopy i doprowadza do zmian martwiczych. Komórki zajęte zgorzelą nie są w stanie się regenerować. Brak dopływu krwi i tlenu zmniejsza zdolność tkanek do angiogenezy, ziarninowania czy syntezowania kolagenu.

Na powstanie tego schorzenia wpływ na wiele czynników, podstawowym jest ograniczony dopływ krwi. Stan ten spowodowany jest przez wspomniane już zmiany miażdżycowe, ale też skłonność do powstawania zakrzepów czy zwiększoną lepkość krwi. W efekcie powstają idealne warunki do rozmnażania się bakterii beztlenowych oraz powstawania stanów zapalnych kości. Nieleczona stopa cukrzycowa może doprowadzić do konieczności amputacji.

Do niepokojących objawów zalicza się:

  • Podrażnienie skóry
  • Pęcherze
  • Odbarwienie skóry na czerwono, czarno lub niebiesko – zwłaszcza w okolicy spodu stopy i jej boku.
  • Dyskomfort i ból pojawiający się szczególnie przy nacisku na podrażniony obszar
Tlenoterapia a leczenie stopy cukrzycowej

Badania dowodzą, że tlenoterapia hiperbaryczna jako element kompleksowej terapii zespołu stopy cukrzycowej pozwala na znaczną poprawę i ograniczenie postępowania zgorzeli, a nawet na całkowite jej wyeliminowanie. Terapia w komorze hiperbarycznej dotlenia, a więc pozwala krwi na dostarczenie większej ilości tlenu, który jest pożywieniem dla komórek. W ten sposób następuje regeneracja uszkodzonych tkanek, eliminacja bakterii beztlenowych i redukcja ryzyka wystąpienia infekcji. Wszystko to pozwala na szybsze zagojenie się ran.

Najnowsze badania naukowców z Dallas i Bostonu dowiodły, że regularne korzystanie z tlenoterapii hiperbarycznej przez pacjentów z cukrzycą redukuje ryzyko amputacji stopy aż o 33%. Dotyczy to również pacjentów, którzy z owrzodzeniem kończyny dolnej borykali się na długo przed przystąpieniem do terapii.

Korzyści dla pacjentów korzystających z tlenoterapii hiperbarycznej:

  • skrócenie czasu gojenia się rany,
  • zmniejszenie obrzęku,
  • poprawa ukrwienia,
  • działanie bakteriobójcze i przeciwzapalne,
  • zwiększenie produkcji komórek macierzystych i erytrocytów
  • aktywacja tworzenia się włosowatych naczyń krwionośnych,
  • zmniejszenie ryzyka reoperacji i amputacji.

Zwykle dla osiągnięcia pożądanych efektów zaleca się przeprowadzenie serii 30 zabiegów w komorze hiperbarycznej.

Bibliografia:

Magnus Löndahl, „Hyperbaric oxygen therapy as treatment of diabetic foot ulcers”, Diabetes/metabolism research and reviews 2102.

Löndahl M., Katzman P., Nilsson A., Hammarlund C., „Hyperbaric oxygen therapy facilitates healing of chronic foot ulcers in patients with diabetes”, Diabetes Care. 2010.

Enoch T. Huang, Jaleh Mansouri, M. Hassan Murad, Warren S. Joseph, Michael B. Strauss, William Tettelbach, Eugene R. Worth, „A clinical practice guideline for the use of hyperbaric oxygen therapy in the treatment of diabetic foot ulcers”, UHM 2015.

Luinio Tongson, Danielle L. Habawel, Rachelle Evangelista, John Lerry Tan, „Hyperbaric oxygen therapy as adjunctive treatment for diabetic foot ulcers ”, Wounds International Vol 4, 2013